با گسترش روزافزون فناوری و دیجیتالی شدن همه‌ی صنایع، نیاز به برنامه‌نویسان ماهر بیشتر از همیشه احساس می‌شه. اگه شما هم به فکر یادگیری برنامه نویسی و ورود به این دنیای پر از فرصت و چالش‌های هیجان‌انگیز هستین، این مطلب مخصوص شماست! ممکنه اولین سوالی که به ذهنتون برسه این باشه: "چطور برنامه نویسی رو شروع کنم؟" یا "چطور می‌تونم به یه برنامه‌نویس حرفه‌ای تبدیل بشم؟" تو این بلاگ، قدم به قدم شما رو با مسیر ورود به دنیای برنامه نویسی و راه‌های پیش روتون آشنا می‌کنیم. هدفمون اینه که بهتون کمک کنیم تا بهترین و مطمئن‌ترین راه رو برای یادگیری انتخاب کنین. پس اگه آماده‌این تا اولین گام رو به سوی دنیای جذاب و پویای برنامه نویسی بردارین، با ما همراه باشین! البته اگه تو هر مرحله‌ای نیاز به راهنمایی بیشتر داشتین، نگران نباشین! تیم ما آمادست تا از طریق تماس یا مشاوره، به شما کمک کنه تا بهترین تصمیم‌ها رو بگیرین و به هدفتون نزدیک‌تر شین. برای دریافت مشاوره میتونین به صفحه "مشاوره برنامه نویسی" سر بزنین!

برنامه نویسی چیست؟

اول از همه، بیاین ببینیم اصلاً Programming یا همون برنامه نویسی چی هست! برنامه نویسی (Programming) یعنی نوشتن یه سری دستور و قوانین به زبونی که کامپیوتر بفهمه و بتونه کارهایی که ما ازش می‌خوایم رو انجام بده. همه چیز از اپلیکیشن‌های موبایل گرفته تا وب‌سایت‌هایی که هر روز سر می‌زنیم و حتی بازی‌های کامپیوتری خفن، نتیجه‌ی همین برنامه نویسی هستن. وقتی برنامه نویسی می‌کنی، در واقع داری با زبون‌هایی مثل پایتون، جاوا یا سی‌شارپ با کامپیوتر حرف می‌زنی و بهش یاد می‌دی چطوری وظایف مختلف رو به بهترین شکل انجام بده. جذاب‌ترین چیز در مورد برنامه نویسی اینه که ترکیبی از خلاقیت، منطق و مهارت حل مسئله‌ است. یعنی هم به ایده‌هات جون می‌دی، هم مسائل پیچیده رو حل می‌کنی و در نهایت یه چیزی می‌سازی که هم کاربردیه و هم می‌تونه حسابی جالب و سرگرم‌کننده باشه!

اگه بخوایم مسیر شروع برنامه نویسی رو خیلی ساده توضیح بدیم، می‌تونیم اون رو توی پنج مرحله کلی خلاصه کنیم. تصویر زیر یه نمای کلی از این مسیر رو بهتون نشون میده تا راحت‌تر بتونید درکش کنید. اما خیالتون راحت! قراره تو ادامه، هر مرحله رو با جزئیات و دقیق‌تر بررسی کنیم تا هیچ سؤال و ابهامی براتون نمونه. پس همراه ما باشین تا قدم‌به‌قدم به سمت برنامه‌نویس حرفه‌ای شدن حرکت کنیم!

برای شروع برنامه نویسی از چه زبانی شروع کنیم؟

وقتی می‌خواین برنامه نویسی رو شروع کنین، ممکنه با کلی زبان و ابزار مختلف مواجه بشین و ندونین از کجا باید شروع کنین. ولی نگران نباشین! انتخاب زبان برنامه نویسی کاملاً به این بستگی داره که قراره چی بسازین و تو چه حوزه‌ای فعالیت کنین.

برای شروع از صفر: آشنایی با مبانی و مفاهیم پایه، پایتون هم بخاطر سادگیش خیلی گزینه خوبیه!

به طراحی وب علاقه دارین: HTML، CSS و JavaScript

به هوش مصنوعی و داده‌کاوی علاقه دارین: Python

می‌خواین اپ موبایل بسازین: Java یا Kotlin (اندروید)، Swift (iOS)

اگه بازی‌سازی دوست دارین: C# + Unity یا C++ + Unreal Engine

اگه دنبال برنامه نویسی سیستم و سخت‌افزارین: C، C++ یا Rust

اگه می‌خواین بدونین چرا این زبان‌ها رو پیشنهاد کردیم و درباره هرکدوم جزئیات بیشتری بدونین، تو ادامه براتون کامل توضیح دادیم!

شروع برنامه نویسی؛ چیزایی که باید بدونی ...

آشنایی پایه با کار با کامپیوتر و اینترنت:

قبل از اینکه وارد دنیای برنامه نویسی بشین، خوبه چند تا مهارت اولیه رو بدونین تا راهتون هموارتر بشه و سریع‌تر پیشرفت کنین. اینجا به چند مورد مهم اشاره می‌کنیم که بهتره بهشون توجه داشته باشین: آشنایی پایه با کار با کامپیوتر و اینترنت: اگه کار کردن با سیستم‌عامل‌هایی مثل Windows، macOS یا Linux و مرورگرهای وب رو بلد باشین، نصف راهو رفتین! چون خیلی از ابزارها و منابعی که استفاده می‌کنین، آنلاین هستن.

آشنایی با زبان انگلیسی در حد پایه:

اگه کار کردن با سیستم‌عامل‌هایی مثل Windows، macOS یا Linux و مرورگرهای وب رو بلد باشین، نصف راهو رفتین! چون خیلی از ابزارها و منابعی که استفاده می‌کنین، آنلاین هستن.

آشنایی با زبان انگلیسی در حد پایه:

بیشتر منابع آموزشی و مستندات به زبان انگلیسی هستن. پس بهتره یه کم انگلیسی بلد باشین تا بتونین راحت‌تر از این منابع استفاده کنین. نگران نباشین، سطح ابتدایی کافیه!

مهارت‌های حل مسئله و تفکر منطقی: برنامه نویسی یعنی اینکه مسائل رو به کمک کد حل کنین. اگه اهل فکر کردن، تجزیه مسائل به بخش‌های کوچیک‌تر و حل کردن پازل‌های منطقی هستین، این کار بهتون می‌چسبه!

صبوری و پشتکار: یادگیری برنامه نویسی یه مسیر زمان‌بره و گاهی ممکنه به مشکلات و خطاهای زیادی بخورین. اما نگران نباشین، این جزئی از ماجراست. پس اگه صبر و پشتکار داشته باشین، حتما موفق می‌شین.

برنامه نویسی نه نیاز به مدرک دانشگاهی داره، نه لازم هست ریاضی‌دان باشی. تو دنیای امروز، بیشتر از هر چیزی مهارت عملی و تجربه مهمه. اگه بتونی با پشتکار تمرین کنی و پروژه‌های مختلف انجام بدی، هیچ محدودیتی جلودارت نیست! خیلی از برنامه‌نویس‌های موفق دنیا، بدون تحصیلات دانشگاهی وارد این مسیر شدن و فقط با تمرین، آزمون و خطا و یادگیری مداوم، حرفه‌ای شدن. ابزارها، منابع آموزشی رایگان و پروژه‌های عملی در دسترسه، پس تنها چیزی که نیاز داری، علاقه و پشتکاره!

اگه این مهارت‌ها رو ندارین، جای نگرانی نیست! می‌تونین با دوره‌های پایه‌ای کار با کامپیوتر و زبان انگلیسی شروع کنین و همزمان برنامه نویسی رو یاد بگیرین. مهم اینه که امروز دست به کار بشین و از مسیر یادگیری لذت ببرین. ما اینجاییم تا تو هر مرحله‌ای که نیاز داشتین، کمکتون کنیم!

1. اولین قدم ورود به دنیای برنامه نویسی: آشنایی با اصول برنامه نویسی

اولین گامی که باید برای ورود به دنیای برنامه نویسی بردارین اینه که با مبانی برنامه نویسی، الگوریتم و فلوچارت آشنا بشین. این مرحله به شما کمک میکنه تا ساختار و منطق پشت کد نویسی رو درک کنید و پایه تون رو برای ادامه این مسیر تقویت کنید. تو این مرحله با مفاهیمی مثل تفکر الگوریتمی، نحوه حل مسئله، و مبانی منطق برنامه نویسی مثل متغیرها، عملگرها، شرط‌ها، حلقه‌ها، و توابع که بسیار مهمن آشنا میشین. این اصول علاوه بر این که در تمام زبان های برنامه نویسی مشترک هستن، این امکانو به شما میدن که به راحت به زبان های دیگه هم مسلط بشین.

2. هدف خودتونو مشخص کنین

بعد از این که با اصول اولیه برنامه نویسی آشنا شدین، وقتشه که هدف و انگیزه خودتون رو مشخص کنین. انتخاب هدف به شما کمک میکنه تا مسیر یادگیریتون رو بهتر مشخص کنین و تمرکزتون رو بذارین روی مهارت و ابزرهای مرتبط. کمی بیشتر راجع به خودتون و انگیزه هاتون فکر کنین. چرا به برنامه نویسی علاقه‌مند شدین؟ به چالش‌های فکری علاقه دارین؟ یا شاید دوست دارین ایده‌های خلاقانه‌تون رو به واقعیت تبدیل کنین؟ ممکن هم هست دنبال یه شغل پردرآمد باشین یا بخواین کسب‌وکار خودتون رو راه‌اندازی کنین. دوست دارین تو کدوم حوزه فعالیت کنین؟ توسعه وب سایت یا ساخت یک اپلیکیشن؟.یا شاید هم جدیدترین و پرکاربرد ترین حوزه این روزها ، هوش مصنوعی؟ پس قبل از هر تصمیمی، یه قدم به عقب بردارین و به این فکر کنین که چی شما رو به سمت یادگیری برنامه نویسی جذب کرده و از خودتون بپرسین:«چی باعث شده که بخوام این مسیر رو شروع کنم؟» با مشخص کردن هدف خودتون، می‌تونین زبان برنامه نویسی و مسیر آموزشی مناسب خودتون رو انتخاب کنین. نقشه راه برای حوزه‌های مختلف برنامه نویسی رو هم توی صفحه آموزش برنامه نویسی قرار دادیم. این نقشه‌ها بهتون کمک می‌کنن تا مسیر یادگیری‌تون رو بر اساس علاقه‌ و هدفی که دارین (مثل توسعه وب، برنامه نویسی موبایل، هوش مصنوعی و غیره) به‌خوبی مشخص کنین و قدم به قدم پیش برین. در ادامه به بررسی چند تا از مهمترین حوزه های برنامه نویسی میپردازیم.

حوزه های برنامه نویسی

تو این بخش می‌خوایم با حوزه‌های مختلف برنامه‌نویسی آشنا بشیم تا بتونید راحت‌تر زبان مناسب و مسیر یادگیری‌تون رو انتخاب کنید. هر حوزه دنیای خودش رو داره، پس با هم کشفشون کنیم!

1-برنامه نویسی حوزه موبایل

زبان‌های برنامه نویسی اندروید: سیستم عامل اندروید توسط شرکت گوگل توسعه داده شده و پشتیبانی می‌شود. زبان‌های رایج برای توسعه ی برنامه‌های اندروید عبارتند از: Java: زبان جاوا، یک زبان شی گرا است و شباهت زیادی به زبان‌های C و ++C دارد. از جمله ویژگی‌های مهم زبان جاوا می‌توان به چند سکویی بودن آن اشاره کرد. بدین معنا که با استفاده از این زبان می‌توانید برنامه‌های تحت موبایل، ویندوز، لینوکس و... بنویسید. Kotlin: زبان کاتلین یک زبان شی گرا و تایپ استاتیک است بدین معنا که نوع متغیرها هنگام کامپایل مشخص می‌شود. کاتلین به عنوان زبان دوم توسعه ی اندروید شناخته می‌شود. این زبان شباهت زیادی با زبان جاوا دارد. کدهای کاتلین و جاوا قابلیت تبدیل به یکدیگر را دارند. سرعت کاتلین نسبت به جاوا بالاتر بوده و کدهای آن کوتاه‌تر هستند. اگر علاقه مند هستید درباره ی تفاوت‌های کاتلین و جاوا بیشتر بدانید، مطالعه ی مقاله ی "تفاوت کاتلین و جاوا چیست؟" را به شما توصیه می‌کنیم.

زبان‌های برنامه نویسی iOS: سیستم عامل iOS توسط شرکت اپل توسعه داده شده است. زبان‌های رایج برای توسعه برنامه‌های iOS عبارتند از: Objective-C: زبان Objective-C یک زبان شی گرا است که در گذشته برای توسعه نرم افزارهای محصولات شرکت اپل استفاده می‌شد. گرچه این زبان هنوز هم توسط توسعه دهندگان استفاده می‌شود و طرفداران خاص خود را دارد. اگر تجربه ی برنامه نویسی با یک زبان شی گرا را داشته باشید، یادگیری این زبان برای شما بسیار آسان خواهد بود. Swift: زبان سوئیفت، یک زبان اپن سورس، امن، انعطاف پذیر و آسان است که برای توسعه اپلیکیشن‌های محصولات شرکت اپل طراحی شده است. سوئیفت زبانی مدرن و جایگزینی برای زبان Objective-C می‌باشد. یکی از ویژگی‌های کلیدی زبان سوئیفت، مدیریت خودکار حافظه است که از خطاهای رایج حین برنامه نویسی جلوگیری می‌کند. علاوه بر این، هر دوی این زبان‌ها با یکدیگر سازگار بوده و به راحتی می‌توانند با هم همکاری کنند و بدین ترتیب ریسک پروژه را کاهش دهند.

توسعه اپلیکیشن کراس پلتفرم

اپلیکیشن کراس پلتفرم به اپلیکیشن هایی گفته می‌شود که در سیستم عامل‌های مختلف قابل اجرا باشند. توسعه اپلیکیشن کراس پلتفرم، به کاهش هزینه ی توسعه اپلیکیشن‌ها و همچنین صرفه جویی در زمان کمک می‌کند. زبان‌های برنامه نویسی رایج که برای توسعه اپلیکیشن کراس پلتفرم استفاده می‌شوند، عبارتند از: React Native :React Native یک فریم ورک UI متن باز برای ساخت اپلیکیشن‌های موبایل است که توسط شرکت فیسبوک عرضه شده است. به کمک React Native و زبان جاوا اسکریپت می‌توانیم اپلیکیشن هایی توسعه دهیم که بر روی پلتفرم‌های مختلف اندروید، IOS، وب و حتی UWP (پلتفرمی برای ساخت برنامه‌های تحت ویندوز، ویندوز موبایل، Xbox و سایر محصولات مایکروسافت) قابل اجرا باشند. React Native به شما اجازه می‌دهد با زبان جاوا اسکریپت، اپلیکیشن‌های موبایل را توسعه دهید؛ React این کدها را به زبان Native تبدیل می‌کند و خروجی اندروید و IOS به شما می‌دهد. Flutter: فریم ورک متن باز فلاتر که با زبان برنامه نویسی دارت توسعه داده شده است، به شما این امکان را می‌دهد تا اپلیکیشن هایی بسازید که بر روی هر دو پلتفرم اندروید و IOS قابل اجرا باشند. فلاتر توسط شرکت گوگل توسعه داده شده است و در حال حاضر این شرکت بر روی ساخت سیستم عامل جدیدی به نام فیوشا (Fuchsia) کار می‌کند که برای توسعه ی برنامه‌های آن باید بر دارت و فلاتر تسلط داشته باشید. یادگیری فلاتر و کار با آن آسان است و به راحتی می‌توانید اپلیکیشن هایی فوق العاده ایجاد کنید. افرادی که قصد دارند برنامه نویسی را شروع کنند، این سوال برایشان پیش می‌آید که سیستم موردنیاز برای برنامه نویسی چیست؟ این افراد نگران هستند که شاید سخت افزار فعلی آن‌ها پاسخگوی نیازهای برنامه نویسی نباشد. برای یافتن پاسخ این پرسش، مطالعه ی مقاله ی "سیستم مورد نیاز برای برنامه نویسی موبایل و طراحی وب" را به شما توصیه می‌کنیم.

برنامه نویسی حوزه دسکتاپ

زبان‌های برنامه نویسی برای توسعه ی نرم افزار تحت ویندوز:

#C

Java

JavaScript

++C

زبان‌های برنامه نویسی برای توسعه ی نرم افزار تحت macOS:

Swift

Objective-C

برنامه نویسی تحت وب

زبان‌های بخش Front-End (سمت کاربر):

HTML

CSS

JavaScript

زبان‌های بخش Back-End (سمت سرور):

PHP

Python

Ruby

NET

JavaScript

Perl

Java

GO

SQL

Scala

#F

زبان‌های برنامه نویسی حوزه داده کاوی، هوش مصنوعی و یادگیری ماشینی

هوش مصنوعی یک زمینه ی نسبتا جدید و محبوب در رشته ی کامپیوتر است که هدف آن توسعه ی برنامه‌ها و ساخت ماشین هایی است که همانند انسان، هوشمند عمل کرده و به راحتی و رفاه انسان‌ها کمک کنند. هوش مصنوعی در بخش‌های مختلف مانند تجارت الکترونیک، صنعت، پزشکی، کشاورزی، اقتصاد و... به کمک انسان‌ها آمده است. یادگیری ماشینی یکی از زیر مجموعه‌های هوش مصنوعی است. الگوریتم‌های یادگیری ماشینی، ماشین‌ها را قادر می‌سازند تا بتوانند همانند انسان از روش‌های مختلف مانند کسب تجربه، اجرای دستورالعمل‌ها و... چیزهای جدیدی را به صورت خودکار بیاموزند و از آموخته‌های خود استفاده کنند. امروزه شرکت‌ها از طریق ارائه ی خدمات و ارتباط مستمر با مشتری، اطلاعات زیادی به دست می‌آورند که می‌توانند با استفاده از تکنیک‌های داده کاوی (Data Mining)، الگوهای پنهان درون این داده‌ها را کشف کنند و از نتایج به دست آمده در جهت بهبود عملکرد سازمان و رفاه مشتریان خود استفاده کنند.

زبان‌های برنامه نویسی محبوب برای کار در سه حوزه ی نامبرده، عبارتند از:

Python

R

#F

Prolog

Julia

GO

توسعه بازی‌های رایانه ای

بازی‌های رایانه ای محبوبیت بالایی در بین کودکان، نوجوانان و حتی بزرگسالان دارند. برخی افراد در کشورهای پیشرفته، از طریق بازی کردن کسب درآمد می‌کنند. برخی افراد ترجیح می‌دهند تا با توسعه بازی‌های رایانه ای درآمد نامحدود برای خود ایجاد کنند.

شما برای توسعه بازی‌های رایانه ای به یادگیری یک زبان برنامه نویسی مانند ++C نیازمند هستید و باید با اسکریپت نویسی و موتورهای بازی سازی (همچون یونیتی، آنریل، گیم میکر و...) نیز آشنایی داشته باشید.

اگر به بازی سازی علاقه مند هستید، توصیه می‌کنیم مقاله ی " نقشه راه بازی سازی: آموزش مراحل بازی سازی " را از دست ندهید. مقاله ی "رشته بازی سازی" نیز می‌تواند در رابطه با تحصیل در رشته ی بازی سازی شما را راهنمایی کند.

جمع بندی:

برنامه نویسی، یک حوزه ی پرکاربرد و محبوب است که توانسته است جای خود را در همه ی بخش‌های زندگی انسان‌ها پیدا کند. شما می‌توانید با مطالعه در مورد حوزه‌های مختلف برنامه نویسی و کشف نیازهای جدید، حوزه ی مورد نظر خود را پیدا کرده و پس از یادگیری زبان‌ها و مهارت‌های مورد نیاز به کسب درآمد بپردازید.